سه‌شنبه، ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶
صدای شرق
نشریهٔ ملی ادبی تاجیکستان
شعر

بالاتر از خودت باش!

شعرهای نو کمال نصرالله

بالاتر از خودت باش!

بالاتر از خودت باش

بالاتر از کسی نه، بالاتر از خودت باش!
زیباتر از کسی نه، زیباتر از خودت باش!
دستی اگر نیامد، تا دست تو بگیرد،
امدادگر خودت باش، دست دیگر خودت باش!
گر سیم و زر نداری، در و گهر نداری،
در و گهر ز خود جو، آن سیم و زر خودت باش!
مردم اگر به وهمند، مردم اگر نفهمند،
پیک ثمر خودت باش، بانگ ظفر خودت باش!
شهدی اگر ندارد امروز زندگانی،
از شهد جان خود گیر، شیر و شکر خودت باش!
از تو نمو ربودند؟ مینوی تو ربودند!؟
چرخ فلک به سر بر، مینو به سر خودت باش!
در توست مرزهای نافتح زندگانی،
در مرز خویش دل کار، فیض ثمر خودت باش!
دیگر نمی‌نویسند یک شاه‌بیت عالی،
روح کلام خود شو، آن شاه‌اثر خودت باش!
کور و کری نشستن، ای دوست، مصلحت نیست،
پیک سعادت خود، آن خوش‌خبر خودت باش!
ما زادگان مهریم، بر سر مبر یتیمی،
فرزند خویشتن شو، جای پدر خودت باش!
وقتی که سر نهادی، بالای سر خودت باش!
وقتی که در گشادی، در پشت در خودت باش!

مجوی زیری که بالایی ندارد

دل من میل دریایی ندارد،
سر من امر سودایی ندارد.
خودم دریای پرسودای روزم،
که مجرایش به خود رأیی ندارد.
قد خم‌گشته از بار ندامت
به جز تعظیم دعوایی ندارد.
زبانی، کز خجالت گشته کوتاه،
همه لال است و آوایی ندارد.
مجوی پایین، زبر داری و خوش باش،
که این جا زیر بالایی ندارد.
بسا معنی، که من جستم، بر آنم،
که دنیا هیچ معنایی ندارد.
مطیع کس مشو، هرگز مبر سر
به آن طاعت، که خود طایی ندارد.
فروغ و فتح و پیروزی نیابد،
منی، که معنی مایی ندارد.

ما را همین بس است

ما را فروغ یار و بهشت زمین بس است،
آزادگی و تینجی دنیا، همین بس است.
یک کاسه آب و پاره نان تنور مام،
یک روی گرم و صحبت یار قرین بس است.
در آسمان اگر که مهی نیست، گو، مباش،
ما را حضور لاله‌رخ مه‌جبین بس است.
شیرینی حیات نجستم ز هیچ جا،
قندی، که ماما می‌دهدم ز آستین بس است.
یاری، که هست فیض تعالای زندگی‌ست،
انگشتری حیات مرا این نگین بس است.
دان مراد کشتهٔ من برگ و بار داد،
آبی، که ریختم به زمین از جبین بس است.
بی‌درد و غم نبود و نباشد کسی به دهر،
آزارها، که دیده‌ام از آن و این بس است.
کم ده و غم مده، زیاد از طلب مبخش،
چیزی، که خود سزا شده باشم، همین بس است.
بسیار اگر طلب بکنی، زار کم شوی،
این آفتاب و این مه و چرخ برین بس است!

رهیدن

از کینه و از جهل ببایست رهیدن،
از شهد جنون نیز ببایست چشیدن.
مستی و جنون نیز گهی کارگر ماست،
پر باز گشودن، ز پی یار پریدن.
خالی شدن از غصه و درد و الم و یأس،
از هالهٔ بُخس و الم خویش رهیدن.
چون بوسه به شاخ لب معشوقه نشستن،
چون اشک به پیش قدم یار چکیدن.
با یک خبر نیک شکفتن همه اعضا،
چون شام به خود رفتن و چون صبح دمیدن.
هر حرف خطا را بشنیده نشنیدن،
هر عیب که بر چشم بزد، دیده، ندیدن.
هر شام فروزان شدن از صاعقهٔ عشق،
هر صبح ز آغوش محبت بدمیدن.
بال و پر امید گشادن ز فر خویش،
با صبح صفا جانب افلاک پریدن.

اگر بالت نبود

اگر بالت نبود، بالا چه رفتی؟
اگر حالت نبود، حالا چه رفتی؟
اگر دل کاشتی، بی‌دل چرایی؟
اگر سر داشتی، با پا چه رفتی؟
تهی‌دستی؟! چرا دکان درآیی؟
نه‌ای مجنون، پی لیلا چه رفتی؟
ز بوی سود سود آیا توان یافت؟
نداری هیبتی، هیجا چه رفتی؟
بیابان رفته‌ای بر جستن آب،
پی پیدا به ناپیدا چه رفتی؟
غم از شادی بروید، نصرت از غم،
پی شادی غم‌پیما چه رفتی؟
اگر ذوق سماعت نیست در دل،
به بزم چرخ مولانا چه رفتی؟
رمه از پشت بز، بنگر، کجا رفت؟
سماجویان پی اسما چه رفتی؟
اگر بی نردبان بازگشتی،
به سوی گنبد مینا چه رفتی؟

نخستین بودم

نخستین بودم، اکنون آخرینم،
سمایی بودم اکنون در زمینم.
به از من کس نبود، ای وای، ای داد،
چه سان اکنون بگویم: بهترینم.
به قله می‌رسیدم از همه پیش،
فرح می‌ریخت از نور جبینم.
جوانی، ای جوانی، ای جوانی،
تو را آیا دگر بینم، نبینم!؟
فزون‌تر دوستت می‌داشتم، گر،
ز نو می‌یافتم، ای نازنینم.
به من رو آور و رؤیای من باش،
که عکس اصل خود را در تو بینم.

در عالم مجاز

هرگز نرفته‌ام ز حد شرم خود رها،
هرگز نبوده‌ام ز حریفان ماجرا.
مان عالم مجازی بی‌ننگ و عار را،
کاین عالم حیات کفایت بود مرا.
آسوده زیستن نتوان در مدار خویش،
آید چه ناروا ز ورا و ز ماورا.
از لاف و از گزاف و منی هیچ سود نیست،
عبرت چرا نمی‌شودت مکتب نیا؟
چیزی، که یافت ملت ما، از محبت است،
نه از غو¹ و غباوت² و غدر³ و غل⁴ و غزا⁵.
در سایه‌های نام بلند گذشتگان،
بدنامی تو نیست کنون عین مدعا.
در عالم مجازیتان نیست عیب و شرم،
بی‌حرمتی‌ست هر دم و تحقیر و ماجرا.
آید صدای اک‌اک و اولاس، ای عجب،
آیا بود به آدمیزاد این صدا روا!؟
این جا نه جای آدم ساق است، ای کمال،
حالا نمانده در ته پا، تیزتر برآ!


۱. غو – فریاد بلند.
۲. غباوت – گولی، نادانی.
۳. غدر – بی‌وفایی، عهدشکنی.
۴. غل – کینه، بدحالی.
۵. غزا – جنگ.

بار مردن می‌کنی

از خجالت پیرهن تا چند در تن می‌کنی؟
از حسادت سینه‌ات را ملک شیون می‌کنی؟
گر نمی‌گریی، چه‌گونه تازه می‌سازی دلت،
گر نمی‌خندی، چه‌گونه روز روشن می‌کنی.
این تن بی‌عشق را چون توبرهٔ کاه می‌بری،
این سر بی‌بار را سربار گردن می‌کنی.
آه، می‌سوزی دل و جان و وجودت را نهان،
چون‌که آتش را پناه در زیر دامن می‌کنی.
گردگردان می‌رسد یک روز از پشت سرت،
کینه را تا چند، گو، سنگ فلاخن می‌کنی.
می‌کشی با تیر حرص بی‌امان دل را، سپس،
بر سرش گریان نشسته بار مردن می‌کنی.

من امینم

زهر را در کام آیا می‌توانی قند کرد؟
صبر اندر زیر دندان، طاقت هر دند کرد؟
دست و پا بشکست اگر پیوند کردن می‌توان،
باور بشکسته را چون می‌توان پیوند کرد؟
دیگران را می‌توان بفریفت شاید، لیک، گو،
خویش را در پیش خود چون می‌توانی فند کرد؟
آدمی یک عمر استقلال می‌جوید، تو لیک
چند اندر شبهه‌ها خود را توانی بند کرد؟
من امینم، آن کسی شایستهٔ لطف خداست،
آن که دستی را گرفت، افتاده را خرسند کرد.
اندر این بازار هستی غیر سودا نیست کار،
تا به چند این گونه بتوانی، که چون و چند کرد؟
من امینم، در جهان ما و تو دارا کسی‌ست
هر که خود را با خرد، با فضل ثروتمند کرد،
حبذا، پاکیزگی آن سان جسارت داد، کو
هستی خود را به چشم دیگران آوند کرد.
ارزشی یابد سخن‌هایت توانی گر، کمال
پندهای دفتر خود را هزاراسپند کرد.

بیشتر از بخش «شعر»

همهٔ مطالب ←
اوحد سبزواری
شعر

اوحد سبزواری

به قریبی از خانهٔ ساکن شهر دوشنبه مونسه نورمحمداوا یک نسخهٔ دستنویس مجموعهٔ اشعار شاعری با تخلص «اوحد» پیدا شد

Sadoi Sharq · ۶ نوامبر ۲۰۲۶